Naslagwerk en bronvermelding:

Delier

“Probleemgedrag = delier” tot het tegendeel is bewezen.


Adequate behandeling dan wel verwijzing bij delier is belangrijk.

Een delier heeft een toxisch effect op de hersenen.

Een delier is een acute medische situatie en vraagt acuut medisch handelen.

Stap 2: Sluit somatische oorzaak uit

Infectie, obstipatie, pijn?

Vind je geen somatiek? hersenfalen chronisch / persisterend delier


Stap 3: Psycho educatie

Delier = ernstige complicatie van dementie, slechte prognose, zegt iets over kwetsbaarheid van de hersenen. Ondersteuning mantelzorgers d.m.v. voorlichting, instructies.


Stap 4: Omgevingsfactoren

Veiligheid en Duidelijkheid: Prikkelarm, rust, balans, structuur, veiligheid. Geen fixatie toepassen.

FTO M. v.d. Brand 07-2021


Haloperidol

1-3 dd 0,5-1mg, Niet bij Parkinson(isme) en Lewy Body dementie! Bij onvoldoende effect na één dag de dosering verdubbelen tot maximaal 6mg/dag. Bij ernstige agitatie en gevaar: benzodiazepine toevoegen.

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Delier 1e keus


Rivastigmine

Clozapine

Start 1 dd 6,25mg an, max. 50mg/dag in 1-2 giften. Max. 2 keer per week verhogen met stappen van 6,25-12,5 mg (tot max 50 mg). Controle leuko’s eerste 18 weken wekelijks, daarna maandelijks. Verandering in rookgedrag heeft een forse invloed op de spiegel van clozapine. Stoppen met roken geeft een verhoging van de spiegel. Clozapine spiegel prikken heeft in het algemeen geen zin bij oudere patiënten omdat de dosering relatief laag is. Zie lab onderzoek (619).

Pleister; start 1 dd 4,6mg/24 uur. Na 4 weken 1 dd 9,5mg/24 uur. Capsule: 2 dd 1,5mg, per 2 weken ophogen tot max. 2 dd 6mg. Pleister geeft minder intestinale bijwerkingen.  

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Beide middelen gelijktijdig inzetten



Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Stap 5: Delier bij niet bij Parkinson(isme) en Lewy Body dementie!

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Delier 2e keus


Quetiapine


Valt in principe buiten de richtlijn; maar heeft goed effect, mogelijk mede door het sederende effect. Een lage dosis kan al sederend werken. Starten met 12.5mg 1-2dd. Op titreren tot max. 200mg.

Risperidon

1-2dd 0,5mg, max . 2 dd 3mg. Niet bij Parkinson(isme) en Lewy Body. Kortdurende toepassing (max 1 week). Dosisaanpassing bij MDRD < 50 ml/min is vereist.



Valt buiten de richtlijn

>2mg valt buiten de richtlijn

Clozapine

Start 1 dd 6,25mg an, max. 50mg/dag in 1-2 giften. Max. 2 keer per week verhogen met stappen van 6,25-12,5 mg (tot max 50 mg). Controle leuko’s eerste 18 weken wekelijks, daarna maandelijks. Verandering in rookgedrag heeft een forse invloed op de spiegel van clozapine. Stoppen met roken geeft een verhoging van de spiegel. Clozapine spiegel prikken heeft in het algemeen geen zin bij oudere patiënten omdat de dosering relatief laag is. Zie lab onderzoek (619).

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Stap 5: Delier bij Parkinson(isme) of Lewy Body dementie!

Stap 7: Conditie verbeteren

Optimaliseren lichamelijke conditie voor zover patiënt dit toelaat.

Oxazepam

5-20 mg, zo nodig herhalen (indien met haloperidol onvoldoende sedatie wordt bereikt); daarna gewoonlijk 5-10 mg 2-3 dd, dosering individueel Bepaald. 1 mg lorazepam komt overeen met 16,67 mg oxazepam. Globaal komt dus 10mg oxazepam overeen met 1mg lorazepam.

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Eventueel een benzodiazepine toevoegen

Lorazepam (LET OP = 2e keuze!)

0,5-1 mg, zo nodig herhalen (indien met haloperidol onvoldoende sedatie wordt bereikt); daarna gewoonlijk 0,5-1 mg 2-3 dd, dosering individueel.

Let op dit middel alleen als 2e keuze middel kiezen!, dit omdat het middel soms niet leverbaar is. Lorazepam ligt alleen in de werkvoorraad van Landrijt en moet door AVT worden geleverd.

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Stap 6: Bij hevige onrust of ernstige agitatie en gevaar

>3mg valt buiten de richtlijn

Neuropsychiatrische gevolgen na NAH bij volwassenen.

Geneesmiddelen Bulletin - Geneesmiddelen en het lange QT-interval

Richtlijn psychofarmaca doseringen Versenso - Doseringstabel (PDF)

Formularium - Equivalentdosering benzodiazepine (513)

Formularium - Psychofarmaca overzicht (173)

Formularium - Psychiatrisch onderzoek (174)

NHG standaard - Dementie

Verenso richtlijn - Probleemgedrag bij dementie De richtlijn “Probleemgedrag bij dementie” van Verenso biedt een handreiking voor verantwoord verpleeghuisgeneeskundig handelen op het gebied van probleemgedrag bij verpleeghuispatiënten met dementie.

Clozapinepluswerkgroep.nl - Clozapinepluswerkgroep. De werkgroep heeft een richtlijn geschreven voor de behandeling met clozapine.

GGZ richtlijn - Psychotische stoornissen, schizofrenie

Indien je psychofarmaca voorschrijft die qua indicatie, soort, dosering of duur buiten de

geldende richtlijnen vallen, is er volgens de Wet Zorg en Dwang (WZD) sprake van onvrijwillige zorg (OVZ) met een stappenplan. Deze onvrijwillige zorg dient als zodanig te worden

geregistreerd in het dossier (tabblad Juridisch binnen Ysis), in het multidisciplinaire

behandelplan én in het recept (OVZ stap…, indicatie…)

Stap 1: Direct en snel saneren van medicatie

Zoeken en behandelen van de oorzaak:

Stop niet met zoeken als je een aanwijsbare oorzaak hebt gevonden, een delier kan pas laat verbleken!


pagina 162

index | probleemgedag bij dementie | slaapstoornis | delier | angststoornis | depressie | agitatie / agressie bij dementie | psychotisch gedrag | START-STOPP criteria | psychofarmaca overzicht |

psychiatrisch onderzoek

*


EXTERNE LINKS

FTO

MEDIMO

APOTHEEK & LOGISTIEK

RICHTLIJNEN

LABORATORIUM

INDEX

Versie 4-1-2022 (10.98)

G.T.R. van Laere, arts

klik hier voor het geven van opmerkingen / aanvullingen

Archipel formularium

https://verpleeghuisformularium.nl

= werkvoorraad

DIGESTIVUS


DEHYDRATIE

UROGENITALIS


KNO + MOND


OGEN

NEUROLOGICUS

ALLERGIE

PROBLEEMGEDRAG


TERMINALE ZORG

LOCOMOTORIUS

INTOXICATIES

PREVENTIEVE ZORG

RESPIRATORIUS


ENDOCRIEN



CIRCULATORIUS

ANTISTOLLING

BLOED

HUID / WOND

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w