Equivalent doseringen van steroïden

Medicament

Relatieve gluco-

corticoïde werking

Relatieve mineral-corticoïde werking

Halfwaarde tijd

Hydrocortison (index)

1

1

1,3-3

Cortison

0,8

0,8

0,5

Predniso(lo)n

4

0,8

2-4

Methylprednisolon

5

0,5

1,8-5,2

Dexamethason

25

0

3-6

Fludrocortison

10

125

>3,5

De bijnierschors produceert onder andere de corticosteroïden cortisol (het “stresshormoon”) in de zona fasciculata onder invloed van ACTH, en aldosteron in de zona glomerulosa. Door de aanwezigheid van glucocorticoïd receptoren in bijna alle lichaamscellen heeft cortisol effect op verschillende orgaansystemen: het musculoskeletale, cardiovasculaire, respiratoire, endocriene en centrale zenuwstelsel. Logischerwijs leidt een tekort aan cortisol tot ernstige klinische verschijnselen. Aldosteron bevordert de uitwisseling van natriumionen tegen kalium- en waterstofionen in de distale tubulus van de nier en speelt zo een belangrijke rol in de menselijke hemodynamiek. Als een patiënt bijnierschorsinsufficiëntie ontwikkelt, is suppletie van glucocorticoïden en/of mineralocorticoïden nodig. Tevens worden glucocorticoïden in de kliniek ingezet als immunosuppressiva of ter bestrijding van symptomen bij (cerebraal) oedeem.

De beschikbare medicijnen hebben een verschillende relatieve gluco- en mineralocorticoïde werking, zoals is aangegeven in onderstaande tabel. Zo heeft prednison een viermaal zo sterke glucocorticoïde werking als hydrocortison en is dexamethason 25 maal zo sterk als hydrocortison. Daarentegen is de relatieve mineralocorticoïde werking van prednison 0.8 in vergelijking met hydrocortison en heeft fludrocortison een 125 maal zo sterke mineralocorticoïde werking als hydrocortison.





Omrekenen gaat als volgt:

1mg predniso(lo)n heeft een “relatieve corticosteroïde werking” gelijk aan 4 (t.o.v. Hydrocortison).

1mg dexamethason is 25/4 x sterker (=6,25) dan predniso(lo)n.


De halfwaarde tijd wordt bij het omrekenen buiten beschouwing gelaten.


Handig is hierbij ook de “steroid conversion calculator” hier kan men eenvoudig steroïden omrekenen.





Bron: Farmacopedia Amsterdam UMC - omrekenen corticosteroïden

pagina 520

index | richtlijnen | equivalent doseringen | equivalent dosis opiaten | equivalent dosis psychofarmaca | equivalent dosis protonpompremmer | equivalent dosis benzodiazepine |

equivalent antihypertensiva | equivalent dosis statine | equivalent dosis steroïden| equivalent dosis subcutaan/oraal medicatie

Achtergrond informatie:

G. van Laere 08-2021



LABORATORIUM

MEDIMO

APOTHEEK & LOGISTIEK

EXTERNE LINKS

RICHTLIJNEN

FTO


INDEX

klik hier voor het geven van opmerkingen / aanvullingen

Archipel formularium

https://verpleeghuisformularium.nl

EQUIVALENT DOSERINGEN


NIERFUNCTIE STOORNIS

MENGEN VAN MEDICATIE

RICHTLIJNEN ANTISTOLLING


DIVERSE RICHTLIJNEN