Lage luchtweginfecties (pneumonie)

Onder een lage luchtweginfectie vallen in deze richtlijn alle infecties van de luchtwegen onder het niveau van de stembanden, zoals tracheïtis, acute bronchitis en pneumonie.


Een ernstige luchtweginfectie wordt in deze richtlijn gedefinieerd als een (vermoedelijke) pneumonie of een lage luchtweginfectie met kans op een gecompliceerd beloop, zoals een langdurig beloop, ziekenhuisopname of overlijden.



Zie voor het bepalen of er gestart moet worden met antibiotica bij hoesten als hoofdklacht het stroomdiagram “acuut hoesten” (074) en bij koorts en/of delier als hoofdklacht het stroomdiagram “koorts en/of delier” (075).


Zie voor meer informatie achtergrond informatie lage luchtweginfecties (076).

Op deze pagina, onderaan, vindt u een overzicht van ondersteunende maatregelen voor lage luchtweginfecties.

Amoxicilline+clavulaanzuur tabl./susp.

3 dd 625mg tab. of 3x daags 10ml susp. 250/62,5mg/5 ml (100 ml flacon) als moet worden gemalen, gedurende 5 dagen. Bij traag herstel; 7 dagen behandeling. Clcr 10-30ml/min 2 dd 625mg + 1 dd 500mg amoxicilline (zonder clav.). Zie ook: dosering bij nierfunctie stoornissen (559). Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.



Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

1e keuze bij pneumonie (met onbekende verwekker):



Ciprofloxacine tab./susp.

Voeg ciprofloxacine toe 2x daags 500 mg per os gedurende 7 dagen of overweeg in te sturen naar het ziekenhuis. Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Bij onvoldoende verbetering van pneumonie na 48 uur toevoegen:



Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Aspiratiepneumonie:



Ceftriaxon injectie +

Lidocaïne

Indien orale intake niet mogelijk is 1 dd 1000mg i.m. gedurende 5 dagen, LET OP! Altijd oplossen in 3,5ml lidocaïne 1%, zodat een totaal oplossing van 3,8ml wordt verkregen. Diep intra-musculair in een grote spier toedienen. Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.

Indien mogelijk, switch dan naar oraal; amoxicilline+calvulaanzuur.

Co-Trimoxazol

2x daags 960 mg per os, 7 dagen. Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

2e keuze bij pneumonie (met onbekende verwekker):



Amoxicilline+clavulaanzuur tabl./susp.

3 dd 625mg tab. of 3x daags 10ml susp. 250/62,5mg/5 ml (100 ml flacon) als moet worden gemalen, gedurende 7 dagen. Clcr 10-30ml/min 2 dd 625mg + 1 dd 500mg amoxicilline (zonder clav.). Zie ook: dosering bij nierfunctie stoornissen. Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.



Ceftriaxon injectie +

Lidocaïne

Indien orale intake niet mogelijk is 1 dd 1000mg i.m. gedurende 5 dagen, LET OP! Altijd oplossen in 3,5ml lidocaïne 1%, zodat een totaal oplossing van 3,8ml wordt verkregen. Diep intra-musculair in een grote spier toedienen. Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.

Indien mogelijk, switch dan naar oraal; amoxicilline+calvulaanzuur.

Clindamycine

3x daags 600 mg per os gedurende 7 dagen. Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Bij onvoldoende verbetering van een aspiratiepneumonie na 48 uur toevoegen:



Amoxicilline tabl. disp.

Geven als toevoeging bij amoxicilline+calvulaanzuur bij een slechte nierfuctie (zie uitleg hierboven) Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.

Amoxicilline tabl. disp.

Geven als toevoeging bij amoxicilline+calvulaanzuur bij een slechte nierfuctie (zie uitleg hierboven) Versterkt de werking van acenocoumarol of fenprocoumon.

Ondersteunende maatregelen bij lage luchtweginfecties



Morfine


Starten met 6x daags 2,5-5 mg morfine via venflon i.m. of s.c.. Bij nierfunctiestoornis kan actieve metaboliet stapelen.

Denk aan toevoegen Movicolon of lactulose!



Oxycodon MVA


5 mg 2x daags (langwerkend).  Bij nierfunctiestoornis kan actieve metaboliet stapelen. Denk aan toevoegen Movicolon of lactulose!


Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Gevoel van benauwdheid behandelen:



Oxycodon


5 mg tot 6x daags (kortwerkend).  Bij nierfunctiestoornis kan actieve metaboliet stapelen. Denk aan toevoegen Movicolon of lactulose!


Lactulose

Macrogol (Movicolon™)


1-2 dd 15-30 ml (dag 1-3 30ml), werkzaam na 1-2 dagen. (Nadeel: het plakt en heeft geen voorkeur bij diabeten).

1-2 sachets dd, werkzaam na 1-2 dagen. (Nadeel; veel patiënten vinden de oplossing vies smaken, dit kan voorkomen worden door de oplossing met siroop op smaak te brengen).

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Toevoegen bij opiaten om obstipatie te voorkomen




Zie ook voor de ondersteunende maatregelen bij de meest voorkomende symptomen van lage luchtweginfectie bij kwetsbare ouderen (kortademigheid, hoesten, droge mond, verminderde  intake van vocht en voeding, pijn, uitdroging, obstipatie, delier, en koorts) FTO’s Archipel en de richtlijnen van Pallialine. Voor pijn wordt tevens verwezen naar de Verenso-richtlijn Pijn bij ouderen en voor delier naar de NVKG-richtlijn Delier.


Zuurstof therapie:

Bron: Verenso - Lage luchtweginfecties


LET OP! 2) Bij het geven van een kleine dosis morfine 2,5mg (=0,25ml) via een venflon naaldje, blijft een substantiële hoeveelheid achter in de ruimte van de venflonnaald. Van de 0,25ml blijft (alleen) bij de eerste gift 0,22ml in de venflon achter en komt dus maar 0,03ml (=0,3mg) subcutaan. Dit is op te lossen door eerste gift altijd hoger te doseren (bijvoorbeeld 5mg = 0,5ml) er komt dan 0,28ml (=2,8mg) subcutaan.

LET OP! 1) Altijd voorschrijven in milliliters in Medimo! Zie hier de afspraken die we gemaakt hebben in de vakgroep (832).

Achtergrond informatie morfinegebruik bij dyspneu:

Onderzoek laat zien dat het gebruik van oraal of parenteraal morfine en codeïne een effect heeft op dyspnoe. Naar het effect van andere opioïden, zoals fentanyl, oxycodon en hydromorfon, is te weinig onderzoek verricht. Er kunnen geen uitspraken gedaan worden over de effectiviteit. Verneveling van morfine of furosemide is niet effectief.

Met morfine kan gestart worden wanneer luchtwegmedicatie (zoals luchtwegverwijders en corticosteroïden voorgeschreven in adequate doseringen) geen verlichting van de kortademigheid meer geeft en zo mogelijk comorbiditeit (bijv. hartfalen) als oorzaak van de kortademigheid is uitgesloten en/of behandeld.

De luchtwegmedicatie wordt daarbij gecontinueerd. Proportioneel toegediende opioïden geven geen versnelling van het overlijden bij mensen met ernstig COPD! Terughoudendheid bij het starten van morfine is dan ook niet nodig en leidt enkel tot een sterke verslechtering van de kwaliteit van leven door de ervaren ernstige kortademigheid. Er dient gelet te worden op eventuele bijwerkingen en deze behoren adequaat behandeld te worden.





FTO V. Baránova 01-2020


Naslagwerk en bronvermelding:

Formularium - COVID-19 (078)

Formularium - START-STOPP criteria tractus respiratorius (083)

Ephor / Expertisecentrum PHarmacotherapie bij OudeRen - Ephor is er voor te zorgen dat de oude patiënt beter farmacotherapeutisch wordt behandeld.

Bron: Oncoline (onder het hoofdstuk dyspneu)

Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad Link naar afspraak over voorschrijven door de VS Deze medicatie zit in de werkvoorraad Link naar afspraak over voorschrijven door de VS Deze medicatie zit in de werkvoorraad Deze medicatie zit in de werkvoorraad

Verenso - Lage luchtweginfecties

NHG standaard - Acuut hoesten

NHG standaard - Astma bij volwassenen

NHG standaard - COPD

Bron: Verenso - Lage luchtweginfecties


Als COPD-patiënt hoofdpijn aangeeft of suf wordt onder zuurstofsuppletie: vraag dan aan de zorg om onmiddellijk te overleggen met arts i.v.m. kans op hypercapnie!

pagina 073

index | tr.respiratorius | lage luchtweginfecties (pneumonie) | * ingangsklacht “acuut hoesten” | * ingangsklacht “koorts en/of delier” | * achtergrond informatie


EXTERNE LINKS

ARCHIPEL

MEDIMO

APOTHEEK & LOGISTIEK

RICHTLIJNEN

LABORATORIUM

INDEX

Versie 25-04-2021 (10.41)

G.T.R. van Laere, arts

klik hier voor het geven van opmerkingen / aanvullingen

Archipel formularium

https://verpleeghuisformularium.nl

= voorschijven door VS

Link naar afspraak over voorschrijven door de VS Link naar afspraak over voorschrijven door de VS

= lab. controle nodig

Bij deze medicatie moet mogelijk laboratorium onderzoek worden verricht

= werkvoorraad

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

DIGESTIVUS


DEHYDRATIE

UROGENITALIS


KNO + MOND


OGEN

NEUROLOGICUS

ALLERGIE

ONBEGREPENGEDRAG


TERMINALE ZORG

LOCOMOTORIUS

INTOXICATIES

PREVENTIEVE ZORG

RESPIRATORIUS


ENDOCRIEN



CIRCULATORIUS

ANTISTOLLING

BLOED

HUID / WOND