Stap 1

Stap 2

Voeg aldosteronantagonist toe indien ondanks adequate instelling op ACE-remmer, diureticum en bètablokker ernstige klachten (NYHA-klasse III-IV) persisteren (geef angiotensine-II-antagonist als alternatief voor aldosteronantagonist).

Toevoeging van digoxine bij patiënten met atriumfibrilleren en ventrikelfrequentie in rust > 80/min. of bij inspanning > 110-120/min.

Stap 3A

Toevoeging van digoxine bij patiënten met sinusritme die klachten houden.

Stap 3B

NYHA-Klasse I

NYHA-Klasse II

NYHA-Klasse III

NYHA-Klasse IV

Geen symptomen of beperking bij normale lichamelijke inspanning. Dus geen vermoeidheid, kortademigheid of pijn op de borst bij inspanning.


Milde symptomen en enige beperking bij normale lichamelijke inspanning. Geringe kortademigheid, vermoeidheid of pijn op de borst bij inspanning.


Belangrijke beperking in de dagelijkse activiteit door symptomen die zich al voordoen bij beperkte inspanning, zoals vermoeidheid en kortademigheid bij lopen van 20-100 meter. Alleen rust geeft comfort en in rust geen klachten.

Ernstige beperking in activiteit door symptomen die al in rust ontstaan. Bij zeer geringe inspanning nemen de klachten in ernst toe.



Bepaal NYHA-klasse indeling hartfalen


Geen behandeling

DIAGNOSTIEK

Een normaal ECG in combinatie met een normaal (NT-pro) BNP maakt de diagnose hartfalen zeer onwaarschijnlijk. De voor (NT-pro) BNP verschillen:

Chronisch hartfalen

Stappenplan chronisch hartfalen


Losartan

Alleen als alternatief bij kriebelhoest door ACE-Remmer. Zie lab onderzoek (610).

Werking: Blokkeren van de werking van angiotensine II. Daardoor minder vaatvernauwing en minder productie van aldosteron.

Bijwerkingen: duizeligheid (orthostatische hypotensie), hoofdpijn, smaakstoornis, verminderde nierfunctie en verhoogde kaliumspiegel.



Lisinopril


Clcr 30-50ml/min: aanvangsdosering max 5mg per dag, op geleide van effect tot max. 40mg/dag. Clcr 10-30ml/min: aanvangsdosering max 2,5mg per dag, op geleide van effect tot max. 40mg/dag. Zie lab onderzoek (608).

Werking: Remt de werking van ACE, waardoor de omzetting van angiotensine I naar angiotensine II wordt verminderd. Hierdoor minder vaatvernauwing en minder productie van aldosteron.

Belangrijke bijwerkingen: prikkelhoest, duizeligheid (orthostatische hypotensie), hoofdpijn, smaakstoornis, verminderde nierfunctie en verhoogde kaliumspiegel.


Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

ACE-remmer



Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

ARB (Angiotensine Receptor Blokker / Angiotensine-II-antagonist)



FTO S. Schoon 12-2019


1 dd 25-100mg

1 dd 5-20mg.

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Furosemide

Bumetanide

Zie lab onderzoek (613).


‘s ochtends, bij onvoldoende effect deze dosis iedere 6-8 uur herhalen. Bij nefrotisch syndroom dosis 2-5mg, zn. iedere 6-8 uur herhalen.

Zie lab onderzoek (613).




Hydrochloorthiazide

Clcr 30-50ml/min: aanvangsdosering 1dd 12,5mg, zo nodig verhogen op geleide van effect.

Bij een clcr <30ml/min is dit middel gecontraindiceerd. Zie lab onderzoek (613).


Werking: Door de diuretica scheidt de patiënt meer natriumchloride en water uit door vermindering van terugresorptie in de nieren.

Belangrijke bijwerkingen: uitdroging, hypokaliëmie en jichtaanvallen (bij verhoging urinezuur).



Metoprolol succinaat

Bij NYHA-klasse II; 25mg 1dd gedurende 2 weken. Bij NYHA-klasse III-IV 1e week 12,5mg 1dd. en 2e week 25mg 1 dd. Daarna elke 2 weken dosis verdubbelen tot max 200mg 1dd. Indien metoprolol uit de buffer, overbrug met 2dd metoprololtartraat.

Werking: Remmen de werking van de bètareceptoren van het sympathische zenuwstelsel.

Bijwerkingen: benauwdheid en astma aanvallen (met name niet selectieve bétablokkers), koude handen en voeten, vermoeidheid, duizeligheid, hoofdpijn, orthostatische hypotensie, misselijkheid, buikpijn, diarree, obstipatie en maskeren van sympathische verschijnselen van een hypoglykemie.

Spironolacton

Clcr 10-50ml/min: kaliumspiegel + nierfunctie regelmatig controleren in week 1 en 2, daarna na 3 en 6 maanden en vervolgens ieder jaar. Clcr 10-30ml/min: start met 50% van normale dosering. Zie lab onderzoek (614).

1 dd 12,5-50 mg


1 dd 12,5-50 mg.



Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Diureticum



Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Diureticum



Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Bèta-blokker



Digoxine

Onderhoud: 1dd 0,0625-0,25mg. Zie lab onderzoek (616).

Bij verhoogd risico op toxiciteit (creat.>100 of MDRD <50, gewicht < 55kg, ouder dan 70 jaar):

1e dag 3dd 0,125mg, daarna 1dd 0,0625mg-0,125mg. Dit geld dus voor het merendeel van de populatie verpleeghuispatiënten!

Verhoogd risico op toxiciteit en hoogbejaard (>80 jaar): 1e dag 3dd 0,125mg, daarna 1dd 0,0625mg.

Indien geen verhoogd risico op toxiciteit, oplaaddosis: 1e dag 3dd 0,25mg, 2e dag 1dd 0,25mg.

Hoog de dosering digoxine geleidelijk op, op geleide van de ventrikelfrequentie.

Pas de digoxinedosis aan i.c.m. diltiazem 75% van digoxine dosering; i.c.m. verapamil 50% van digoxine dosering.

Digoxine alleen starten in overleg met een specialist ouderengeneeskunde.

 

Geneesmiddelnaam

Dosering + opmerkingen

Digoxine



0,5-1mg

20-240mg dd.

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w

NHG standaard - Cardiovasculair risicomanagement

Cardiometabool - Informatie over patiënten met diabetes mellitus, obesitas, (hoog risico op) hart- en vaatziekten en/of nierschade of de combinatie van deze aandoeningen. Bevat veel zorgstandaarden en richtlijnen.

NHG - Praktische handleiding bij de NHG-Standaard CVRM (2019)

Formularium - Hypercholesterolemie (018)

Formularium - Richtlijn equivalent dosering statines (515)


Naslagwerk en bronvermelding:


Vermijdbare interacties bij voorschrijven:


pagina 016

index | tr.circulatorius | acuut coronair syndroom | stabiele angina pectoris | hypertensie | hypertensieve crisis | atriumfibrilleren | acuut hartfalen | chronisch hartfalen |

cardio vasculair risico management | hypercholesterolemie | CVA (neurologicus) | perifeer vaatlijden | oedeem vorming benen | START-STOPP criteria | antihypertensiva overzicht




*


EXTERNE LINKS

FTO

MEDIMO

APOTHEEK & LOGISTIEK

RICHTLIJNEN

LABORATORIUM

INDEX

Versie 4-1-2022 (10.98)

G.T.R. van Laere, arts

klik hier voor het geven van opmerkingen / aanvullingen

Archipel formularium

https://verpleeghuisformularium.nl

= werkvoorraad

DIGESTIVUS


DEHYDRATIE

UROGENITALIS


KNO + MOND


OGEN

NEUROLOGICUS

ALLERGIE

PROBLEEMGEDRAG


TERMINALE ZORG

LOCOMOTORIUS

INTOXICATIES

PREVENTIEVE ZORG

RESPIRATORIUS


ENDOCRIEN



CIRCULATORIUS

ANTISTOLLING

BLOED

HUID / WOND

Deze medicatie zit in de werkvoorraad

w